Yunnan is een provincie in het zuiden van China, in oppervlakte groter dan Japan. Het verhaal gaat dat de theestruik oorspronkelijk uit de Chinese provincie Yunnan komt. De Chinezen claimen dat in ieder geval. De Indiërs claimen dat ook, want zij hebben in de Assamvallei hele oude theestruiken gevonden. Toch zou de tot nu toe oudste theestruik in de Chinese provincie Yunnan staan.

Maar wie er ook gelijk heeft, al eeuwenlang worden er theestruiken aangeplant door lokale minderheden. Zij leven van de thee en beschouwen de theestruiken als een erfenis van hun voorvaderen. De oudste theeplant die in dit gebied is gevonden is wel 3600 jaar oud. Behalve de geplante theestruiken zijn er ook wilde theestruiken die in het regenwoud groeien. Deze zijn niet bruikbaar voor het maken van Pu-erh. Er zijn eeuwen geleden enkele van deze wilde struiken gedomesticeerd en die struiken zijn nu wel geschikt voor het maken van Pu-er. De meerderheid van de Pu-er theestruiken hebben de variëteit Arbortype . Dat is een type theestruik die heel hoog wordt met grote bladeren. Eigenlijk is het meer een theeboom. Deze theestruiken geven het beste materiaal voor het maken van Pu-er, omdat ze meer stoffen bevatten die het rijpingsproces positief beïnvloeden. 

Pu-er dankt haar naam aan een gebied in Yunnan dat Pu-er genoemd wordt. De meeste Pu-er wordt geproduceerd in het gebied van de zes theebergen in Yunnan. Het omvat ook de productie gebieden Xishuangbanna, Pu’er (Simao), Lincang en Baoshan. Elk gebied levert haar eigen soort Pu-er die verschillend van elkaar zijn in karakter

Het gebied waar de theebomen voor de Pu-er groeien is een zeer vruchtbaar tropisch gebied. Normaal groeit thee niet onder tropische condities. Deze tropische omstandigheden zorgen voor hele grote theebladeren. Veel grotere bladeren dan alle andere theesoorten die in Europa beter bekend zijn. Sommige bladeren zijn wel 15 tot 20 cm lang, terwijl 5 cm lange theeblaadjes meer gewoon is.

In Yunnan worden wel duizenden soorten Pu-er gemaakt, het is daarom onmogelijk om ze allemaal te proeven. Maar op zoek naar top kwaliteit zijn er wel een aantal criteria die uiteindelijk een kwalitatief goede Pu-er zouden moeten kunnen opleveren. Onderstaande criteria gelden meestal ook voor andere theesoorten.

Het soort theestruik die als basis dient voor de Pu-er thee is zeer bepalend voor het uiteindelijke resultaat en kwaliteit van de Pu-er De nasmaak en body van de thee wordt namelijk sterk bepaald door de mineralen en organische substantie die in het theeblad aanwezig zijn.

Onderstaande factoren zorgen bij de thee struik voor een optimale minerale samenstelling in het blad.

  1. De leeftijd van de Pu-er boom is zeer bepalend voor de kwaliteit die ze geeft. Bomen kunnen pas voor betere Pu-er gebruikt worden als ze minstens 40 jaar oud zijn. Nog beter is de thee van bomen die 50 tot 100 jaar oud zijn en de beste kwaliteit komt van bomen die ouder zijn dan 200 jaar.
  2. Een theestruik die op een grotere hoogte groeit in de bergen zal door de omstandigheden meer substantie en een betere minerale samenstelling ontwikkelen. Ze moeten namelijk dieper wortelen om water te vinden. Met intenser zonlicht overdag kan ze meer substantie ontwikkelen en deze gedurende de koude nachten ook beter bewaren. Theestruiken groeien in de nacht en ontwikkelen overdag smaak en aroma. Vanaf 1500 meter hoogte wordt de beste Pu-er geplukt.
  3. Samenstelling van de grond is erg belangrijk. Goede thee komt van meestal uit de bergen waar een hele vruchtbare rode grond is. In de berg regio van Yunnan vallen er veel bladeren van lokale bomen op de grond die voor een uitstekende natuurlijke bemesting zorgen. Deze natuurlijke bemesting zorgt voor een goede minerale samenstelling in de bodem die altijd een betere kwaliteit thee geeft dan de thee die groeit op een plantage. De lokale minderheden hebben al meer dan 1000 jaar op ecologische wijze thee verbouwd. Pas de laatste 30 jaar is dit aan het veranderen.
  4. Om genoeg juiste mineralen in de theebladeren te krijgen is het erg belangrijk dat de theebladeren langzaam gegroeid zijn. Dan blijven de mineralen in het blad het meest geconcentreerd. Een theestruik die gemest is met kunstmest zal te snel groeien, het ruwe materiaal van deze struik levert minder goede Pu-er op. Struiken die veel regen gehad hebben.  zijn relatief ook te snel gegroeid. In een nat jaar zal het ruwe materiaal ook minder goede thee leveren. Theestruiken die op een lagere hoogte groeien, zullen ook sneller hun blad vormen en deze theeblaadjes zullen ook minder goede Pu-er opleveren. Gesnoeide theestruiken hebben vaak zijscheuten die snel gegroeid zijn en  ook die leveren mindere bruikbare kwaliteiten op. Omdat het weer zo bepalend is voor de snelheid waarmee de theebladeren groeien, zijn er kwalitatieve verschillen van jaar tot jaar. Daarom spreekt men bij Pu-er ook van goede oogstjaren.
  5. De eerste pluk van de struik geeft betere thee dan de 2e en 3e pluk. Als thee meerdere malen per jaar van deze struik wordt geplukt zal ze uiteindelijk minder mineralen in het blad kunnen overhouden. Daarom is de concentratie mineralen in de eerste pluk het grootst. Plukt men maar een keer in het jaar bladeren van de theestruik dan heeft de struik tijd genoeg om zijn mineralen af te geven aan de nieuw gegroeide bladeren. Er wordt op verschillende momenten geoogst in Yunnan. Thee die in het voorjaar geoogst wordt is van betere kwaliteit dan thee die in de herfst geoogst is. De bladeren hebben wel even veel zonuren gehad, maar in de herfst is al meerdere keren achter elkaar geoogst van de plant. De thee die in de zomer geoogst wordt zal de allerminste kwaliteit leveren, want het is niet de 1e pluk en de thee heeft heel veel zonuren gehad. Veel zon zorgt voor de aanmaak vande hardere tannine.

Share this post