Welke thee bevordert gewichtsverlies? Welke thee is goed voor mijn gezondheid? Wat is een dieetthee? Klopt het dat groene thee goed is voor mijn spijsvertering? Welke thee bevordert mijn nachtrust?

Bovenstaande vragen worden in onze winkel regelmatig gesteld aan onze medewerkers. Vanuit mijn achtergrond als biologe lees ik met veel interesse over thee en haar effect op gezondheid. Hier is enorm veel over geschreven en gezegd.  Er zijn veel tegenstrijdige verhalen te vinden. Bij het lezen van positieve effecten van thee op de gezondheid, soms zelfs positieve medicinale effecten, moet ik toch altijd denken aan welk commercieel belang er hier speelt. De gegevens die in dit verhaal worden benoemd komen voor een deel van ‘Van der Pigge’, een winkel in Haarlem die veel homeopathische medicijnen verkoopt. Ze hebben mij ooit een vrij droog en chemisch verhaal gegeven dat enigszins duidelijkheid gaf over de verschillende bestandsdelen die in thee voorkomen. Verder heb ik geprobeerd bij goede theeblogs en websites informatie te vinden die recenter is en de bevindingen van ‘Van der Pigge’ ondersteunen.

We willen bij De Eenhoorn benadrukken dat thee vooral een heerlijke warme drank is. Een drank die nooit verveelt, die een warm, goed en een positief stimulerend gevoel geeft. Een drank die bij een goede kwaliteit thee een mooi en schoon mondgevoel geeft. Wij willen thee niet promoten als een soort medicijn, want daar zijn echter geen harde bewijzen voor. Het drinken van thee maakt deel uit van een gezond leefpatroon en draagt daarin bij aan de gezondheid. Wij kijken vooral naar thee als een delicatesse. In de winkel krijgen wij wel vaak vragen over het effect van thee op het lichaam en daarom zal ik in een aantal blogs bij deze discussie stilstaan. In deze blog ga ik in op de stimulerende werking van thee.

Net als bij koffie zitten er in thee stimulerende stoffen. De stimulerende stoffen in thee worden metylxantinen genoemd. Dat is een verzamelnaam van de stoffen cafeïne, theobromide en theofylline. De laatste twee stoffen worden langzamer dan cafeïne opgenomen in het lichaam. Deze metylxantinen stimuleren de geest en ontspannen het lichaam. Het bestandsdeel cafeïne in thee is vrij laag ten opzichte van koffie. Bij het drinken van thee krijgt men daarom een mindere heftige kick dan bij het drinken van koffie.

Er zijn ook nog andere redenen waarom het effect van stimulerende stoffen in thee anders werken op het lichaam dan de stimulerende stoffen die in koffie zitten. Om een koffie te zetten wordt er 10 gram koffie per kopje gebruikt. Bij het zetten van thee is dat slechts 2 gram per kopje. Hierdoor is de cafeïne inname bij een kopje thee minder dan bij het drinken van een kopje koffie. Bij witte en groene thee is de inname van cafeïne per kopje nog weer minder, omdat bij deze theesoorten de trektijd korter is dan wanneer er een oolong of een zwarte thee wordt gezet. Er komt namelijk meer cafeïne in de thee naarmate de trektijd langer is. De watertemperatuur speelt ook een grote rol: hoe heter het water des te meer cafeïne er in het theewater terecht komt.

Er zijn in thee nog andere bestanddelen aanwezig die ervoor zorgen dat de cafeïne rustiger wordt opgenomen in het bloed. Een van die bestanddelen is L-theanine een aminozuur die alleen in thee voorkomt. Deze stof geeft een kalme alertheid aan het lichaam.  In samenwerking met cafeïne zorgt L-theanine voor een kalmerende werking van het lijf met behoud van de alertheid van de geest die vooral door cafeïne wordt veroorzaakt.

De hoge concentraties van antioxidanten in thee zorgen ook voor een vertraging van de opname van de cafeïne in het lichaam. Deze langere opnametijd zorgt voor een lange periode van alertheid zonder een kick aan het einde. Ook de hogere concentratie tannine in thee zorgt ervoor dat de absorptie van cafeïne door het lichaam wordt vertraagd. De monniken in China drinken om deze reden van oudsher veel thee. Door het nuttigen van deze drank konden ze op een ontspannen manier alert blijven tijdens het mediteren.

De hoeveelheid cafeïne in thee is ook afhankelijk van welke theeblaadjes worden gebruikt voor de productie van de thee. De meest jonge bladeren van de struik bevatten de hoogste concentratie cafeïne. De jonge knoppen en de twee jonge blaadjes onder de knoppen bevatten relatief veel cafeïne. De thee die de Eenhoorn verkoopt bevat altijd deze knoppen en blaadjes, omdat dat de meest delicate en kwalitatieve beste blaadjes zijn voor theeproductie.

Thee gemaakt van gebroken thee en thee-stof, vaak gebruikt voor de goedkopere thee in theezakjes, bevat ook veel cafeïne. Bij het zetten van deze fijne thee komen er meer bestandsdelen uit het gebroken theeblad in het theewater. Hierdoor komt de cafeïne vanzelf mee. Klein bladige thee geeft ook meer cafeïne af aan het water dan grootbladige thee. Het oogstmoment is ook bepalend voor het cafeïnegehalte in de thee. Theeplanten groeien door hogere temperaturen en meer zonuren sneller in de zomer. Er hopen zich dan grotere hoeveelheden cafeïne op in het theeblad. Thee die geoogst is in of na de zomer zal door het hogere cafeïnegehalte daarom ook bitterder van smaak zijn. De stimulerende xantines geven een plezierige licht bitter effect aan de thee. Teveel cafeïne in thee kan een onaangenaam bitter veroorzaken.

Op celniveau wordt de stofwisseling gestimuleerd door de metylxantinen, vooral de verbranding van en in vetcellen neemt toe. Enerzijds kan dit leiden tot extra energie, anderzijds kan het bij diegene die er gevoelig voor is leiden tot slapeloosheid. Ongeveer 2 uur na de inname van de thee is de concentratie metylxantinen in het bloed het hoogst. De cafeïnegehaltes tussen groene, een oolong of zwarte thee hoeven niet zoveel van elkaar te verschillen. Meer bepalend is de theevariëteit, het moment van oogsten, de gebruikte bladgrootte (gebroken bladeren), hoe lang de gebruikte theebladeren aan de plant gezeten hebben, de lengte van de trektijd en de temperatuur van het water.

Laat ik witte thee gemaakt van knoppen als voorbeeld nemen: omdat het knoppen zijn zouden ze veel cafeïne moeten bevatten, maar omdat het grote knoppen zijn geven ze weer minder af aan het theewater. Bovendien is de trektijd ook vrij kort en met een lagere temperatuur. Dan is het ook nog eens een thee die in het vroege voorjaar is geplukt, dat zou weer wijzen op een lager cafeïnegehalte. Kortom de enige manier om  alle theeën met elkaar te vergelijken is door het theewater te meten en niet de droge thee zelf.

De cafeïnetolerantie per persoon is enorm verschillend.  Als uw cafeïnetolerantie niet al te groot is vermijd dan het drinken van thee vlak voor het slapen gaan. Het zou kunnen betekenen dat u nog een geruime tijd weliswaar ontspannen gestimuleerd bent. In dit geval adviseren wij kamilleverveine of rooibos te drinken. Deze kruidentheeën bevatten geen cafeïne of andere xantines. Mensen die een lage tolerantie voor cafeïne kunnen last krijgen van rusteloosheid, toegenomen angstniveau, slecht slaapritme en moeheid overdag. De kans is wel groot dat de tolerantie voor cafeïne toe neemt bij langduriger en regelmatig gebruikt van cafeïne. 

Share this post

comments (0)

No comments at this moment