Op reis in Costa Rica: bezoek aan een koffieplantage

Op reis in Costa Rica: bezoek aan een koffieplantage

Door Krista Fixe

 

Een rondreis door Costa Rica! Drie weken in een 4x4 cruisen door een prachtig landschap. Regenwouden, vulkanen, tropische stranden: in Costa Rica is het allemaal te vinden. Het klimaat leent zich ook uitstekend voor het verbouwen van koffie. In het land zijn er acht verschillende koffieregio’s te vinden.

 

Als echte Eenhoornmedewerker kan een bezoek aan een koffieplantage dan ook niet uitblijven. In mijn dagelijkse werk als communicatiemanager lees en schrijf ik dagelijks over verre koffieplantages: het verbouwen van koffie, het verwerkingsproces en de kwaliteitsselectie. Aan het einde van de vakantie staat er daarom ook een bezoek aan de DOKA Estate gepland.

 

De DOKA Estate ligt 30 kilometer ten noorden van San Jose, de hoofdstad van Costa Rica. De plantage is al jaren in handen van de Vargas familie, een echt familiebedrijf. De plantage is 190 hectare groot en door de ligging bij de Poas-vulkaan zitten er veel mineralen in de grond. Op de plantage wordt alleen Arabica-koffie verbouwd. Bij De Eenhoorn verkopen wij ook alleen Arabica-koffie, maar de DOKA Estate is geen plantage waar onze koffie vandaan komt. Wij richten ons nog meer op de ‘speciality coffees’ die in een kleine oplage te verkrijgen zijn.

 

De rondleiding wordt gegeven door Mauricio, een bevlogen gids met een goed en duidelijk verhaal. We starten met een algemene uitleg over de koffieplant, koffiebes en koffieboon. Mauricio laat ons zien hoe klein een koffieplantje eigenlijk is. Moeilijk te geloven als je de grote planten op de plantage ziet staan! Twee van deze plantjes worden samen gepoot en geplant. Na ongeveer 3 a 4 jaar kunnen er koffiebessen van deze planten geplukt worden.

 

We zetten onze rondleiding voort op de plantage zelf. Op het moment van bezoeken (juli 2018) is het geen oogstseizoen. De koffiebessen die aan de koffieplant hangen zijn nog groen. De oogstperiode begint eind oktober en duurt dan tot eind februari. Het oogsten wordt met de hand gedaan door plukkers die afkomstig zijn uit Nicaragua, Panama en de lokale regio. De eigenaren van de plantage voorzien hen van onderdak, educatie en sociale voorzieningen. De plukkers starten vroeg in de ochtend. Van 06.00 AM tot 01.00 PM is er activiteit op de plantage. De plukkers dragen grote manden. Het duurt ongeveer 40 minuten voordat een mand gevuld is met koffiebessen. De plukkers krijgen betaald per mand.

 

De manden vol geplukte koffiebessen worden verzameld bij de ‘mill’. Een meer dan 100 jaar oude machine die sinds 2004 tot het cultureel erfgoed van het land behoort.  Op deze plantage wordt er geen elektriciteit gebruikt: alles wordt gedaan met waterkracht.

 De ‘mill’is een soort tank, een ruimte in de grond waar de koffiebessen in worden gedaan. Vervolgens wordt de ‘mill’ gevuld met water en worden de koffiebessen voorzichtig gewassen.  Hier wordt meteen een eerste kwaliteitsselectie uitgevoerd. De goede koffiebessen – van hoge kwaliteit – zinken naar de bodem. Via een pijp komen ze dan bij de ontpulpingsmachine. De bessen van een lage kwaliteit blijven drijven en worden ze afgescheiden van de goede bessen.

 

Via de ‘mill’ komen de koffiebessen bij een machine die de koffiebes ontpulpt. Het proces houdt in dat de schil (de bes) verwijderd wordt en de koffieboon komt dan tevoorschijn. De schil wordt verwijderd door een cilinder die continu draait. Hier worden de bessen op gewicht geselecteerd. De zwaarste bessen komen in de eerste machine: deze bonen hebben de hoogste kwaliteit en worden voor de export gebruikt.

 

Na het ontpulpen komen de koffiebonen terecht in de fermentatietank. Om de koffieboon zit nu nog een suikerlaagje. Door de koffiebonen anderhalve dag in deze tanks te laten liggen fermenteert de suiker en worden de bonen suikervrij gemaakt.  Als het fermentatieproces is afgerond worden de koffiebonen naar de droogbedden gebracht. De koffiebonen worden natuurlijk gedroogd door de zon. Als de koffiebonen op de droogbedden gelegd worden hebben ze nog een vochtigheid van 60%. Na vijf dagen is dat percentage gezakt naar ongeveer 12%. De koffiebonen worden dan naar binnen gehaald, verpakt en neergezet in de opslag. De koffiebonen staan hier dan nog ongeveer 3 – 6 maand om te rijpen.

 

De rondleiding sluiten we natuurlijk af met een kopje koffie en het delen van onze ervaringen. Ik vond het erg bijzonder om een koffieplantage te bezoeken, ook al ligt de plantage nu relatief stil. Ik ben ongeveer negen jaar bij De Eenhoorn werkzaam en ik heb vele teksten gelezen, veel foto’s gezien en van collega’s veel verhalen gehoord. Door zelf een bezoek te brengen aan een koffieplantage kan ik het hele proces van koffie verbouwen nog beter begrijpen, erg leuk!

 

Ben jij zelf een koffieliefhebber en ben je in een land dat koffie produceert, vergeet dan zeker niet om een koffieplantage te bezoeken!